«Euskal musikaren erreferentzia eztabaidaezina» bihurtu dela iritzita, Badok euskal musikaren atariari eman dio Argia-k egunotan banatzen ari den Argia sarietako bat: Internet atalekoa. Hedabidearen esanetan, «euskal musikari eskainitako halako atari bat itsasargi garrantzitsua da Interneten itsaso zabalean».

Jon Eskisabel Badok atariko koordinatzailea, BERRIAren Andoaingo erredakzioan. (Dani Blanco / Argia)

«Euskal musika zabaltzeko eta ezagutarazteko egindako eguneroko lan isilari» egindako errekonozimendutzat du saria Jon Eskisabel atariaren koordinatzaileak. «Inurri lan» hori «baloratzen» den seinale da, dioenez. Eskisabel arduratzen da ataria atontzeaz eta koordinatzeaz, baina kolaboratzaile sare batek sostengatzen du argitaratzen den edukia, eta horien lana aintzatetsi zuen Eskisabelek, saria jaso ostean: elkarrizketak eta artikuluak idatzi dituztenak, kantu zerrendak egin dituztenak, euren lanak atariaren bidez zabaltzeko erabakia hartu dutenak…

Izan ere, sare hori handitzen ari da urtetik urtera, atariak ematen duen informazioa ugaritzen ari diren hein berean. Datu basea izateko sortu zen, 2009an, baina bestelako funtzio batzuk ere hartu ditu bere gain ordutik. Musikaren inguruko informazioa ez ezik, talde eta musikarien lanen estreinaldiak, horien inguruko albisteak eta bestelakoak ere ikusgai jartzen ditu atarian. Berritze horretan, podcast bat ere sortu zuen Badok-ek, duela bi urte: Dunbala, Eneritz Furyakek eta Jagoba Salvadorrek aurkeztua.

Orain asmo arranditsuagoak dituen arren, sorrerako asmoa, batez ere, behar bati eta gabezia bati erantzutea zela gogoratu du Eskisabelek. Batetik, BERRIAren proiektu bat izanik, komunikabide horretako kazetarien beharrei oso loturik zegoela oroitarazi du: «Ez zegoen euskal musikari buruzko datu base bat, zeinek, modu errazean, aukera emango lukeen edozein disko, abesti edo datu bilatzeko». Bestetik, euskal kultura zabaltzeko tresnatzat ere hartu zuten garai hartan. Eskisabelek nabarmendu du «zerbitzu publiko bat eskaintzea» ere bazela asmoa: «BERRIAk beti ulertu du euskal kultura sustatzea dela bere arduretako bat». Proiektuak anbizio hori ere bazuela azaldu du.

Duela sei urte, berriz, beste jauzi bat egin zuen: musikaren inguruko informazioa biltzeaz gain, musika bera entzuteko aukera ematen hasi zen. «Beti esaten dut orduan pasatu ginela Badok-en formatu digitalera». Tamainako aldaketa izan zen harentzat, hala ere, argitaratzen ziren kanta, bideoklip eta bestelako nobedadeei «lehentasuna» ematea. Musikarientzako bozgorailu handiagoa da ordutik, dioenez: «Alde horretatik bai iruditzen zait bihurtu dela erreferentea. Internet den itsaso zabal horretan, hemengo taldeentzat ez dago bide asko euren burua ezagutarazteko. Badok da horietako bat».

Gainera, webgunearen bereizgarrietako bat da musika eszena bere zabalean hartzen duela, eta taldeak edo musikariak duen sonaren araberako mailakatzerik ez egiten saiatzen dela. Horixe da atariaren «indargune nagusietako» bat, Eskisabelen iritziz: «Ez ditugu bilatzen talde handiak edo klik asko bereganatuko dituztenak bakarrik. Ilusioa pizten digu talde batek guregana jotzeak bere disko, kantu edo bideoklip berria gure bidez zabaldu nahi duelako. Eta uste dut horrek eman digula sinesgarritasuna taldeen eta zaleen begiradatik».

Bilaketa aurreratuagoa

Azkenaldian ere izan da berritasunik Badok-en. Iaz, adibidez, bilatzaile automatikoa «hobetu» zutela zehaztu du Eskisabelek. Taldeak, diskoak eta abestiak bilatzeko aukera ematen zuen lehen. Orain, berriz, bilaketa bestelako irizpide batzuen arabera egiteko modua ere ematen du webguneak; esaterako, abestietako hitzen egilearen arabera, edo hitz jakin baten inguruan. Bigarren kasu horretan, izenburuan hitz hori duten diskoak eta kantuak agertuko dira, baita hitzetan berba hori duten abestiak ere.

Horrez gain, kontzertuen agenda ere egiten du egun Badok-ek. Pandemia betean kontzertuen agenda bertan behera gelditu zen, eta berrabiatu zenean hasi zen horretan ataria. Ikuspegi orokorraren berri izateko ez ezik, talde edo musikari bakoitzaren emanaldiak noiz egingo diren jakiteko aukera ere ematen du, artista bakoitzari dagokion atalean sartuz gero.

Lukiek hirukoteak lehen aldiz joko du Bilbon.

Hirugarren urtez ari dira egiten aurten Loraldia, eta jaialdiaren eta Badok-en arteko lankidetza ere hirugarrenez eraman da egitaraura; hiru alditan, modu desberdinean. Hiru talde izan ziren lehen urtean, eta, iaz, kontzertuak egitarauko egun desberdinetan sakabanatu zituzten. Aurten, berriz egun bakarrean batu, eta formatu txikiko jaialdi itxura hartu du. «Elkarlana jaialdian aldatuz joan da, hark izan duen bilakaerarekin batera. Egitarauaren barruan bere lekua aurkitu du kolaborazioak», azaldu du Jon Eskisabelek, atariko kudeatzaileak, eta gaineratu haientzat garrantzitsua dela «horrelako jaialdi indartsu batean» egotea.

Atariaren atzean dagoen filosofia, gainera, jaialdiarenarekin bat datorrela uste du, euskarazko gaur egungo sorkuntzaren plaza izateko ahaleginean: «Badok-en helburuetako bat bada gaur egun egiten den musikaren erakusleiho izatea, musikari berriei euren lana ezagutarazteko aukera ematea eta egiten dutena zabaltzea».

Euskal musikariei ikusgarritasuna eta oihartzuna izan dezaten, egunerokoan «bere aletxoa» jartzen du Badok-ek, Eskisabelek dioenez, eta, alde horretatik, proiektua erreferentzialtasuna hartzen ari dela nabari du, bai bisitarien eta bai musika taldeen artean. Azken horien artean, taldeen izenaren eta tamainaren araberako mailaketarik egiten ez dutela ere nabarmendu du, proiektuaren «berezitasun» gisa: «Guretzat, oso garrantzitsua da talde guztiek bertan lekua izatea. Denak interesatzen zaizkigu, izan handiagoak ala txikiagoak».

2009an sortu zen Badok, eta helburua, orduan, «Armiarma moduko bat» izatea zen, Eskisabelek gogora ekarri duenez, euskal musikaren datu base bat, alegia, kontsultarako eta artxibo bezala erabilgarria izango zena, batez ere. Ari da, pixkanaka, helburua betetzen, 600 talderen baino gehiagoren 2.500 disko inguru eta 20.000 abestitik gora baitaude bertan jasota.

Ekoizpena, mantenduz
Datu basea elikatzeak egungo musika panoramaren eguneroko jarraipena egitea eskatzen dio Eskisabeli. Loraldi handiegirik gabe baina osasuntsu ikusten du musika eskaintza ekoizpen aldetik. Gorabehera gehiegirik gabe, Euskal Herrian ohikoa izan den ekoizpen handia egun mantentzen delakoan dago, baita Durangoko Azokaren bueltan izaten den berritasun erauntsitik kanpo ere: «Talde asko dago, eta disko asko ateratzen dira; ia astero argitaratzen da disko bat». Gehienak, autoekoizpenera jotzen dutela ere azpimarratu du, eta horrek ekartzen diela, sarritan, ekoiztetxe batekin kaleratuta izango zuten adinako oihartzunik ez izatea hedabideetan.

Autoekoizpenaren bidea hartuko dute Mungiako (Bizkaia) Lukiek taldeko kideek ere, ondo bidean, euren lehen lana izango dena kaleratzeko. Aurten plazaratzea da asmoa, baina hiru kideentzat «proiektu paraleloa» da 2015ean sortutakoa, eta beste taldeek kendutako denborak zehaztuko du haren erritmoa, taldeko gitarra eta ahotsa, eta, aldi berean, Belakoko kide Josu Ximunek onartu duenez. Izan ere, «maketa lehiaketa, jaialdi handi eta halako ekitaldietatik aldendu», eta bestelako bide bat jorratzeko asmoz sortu zuten taldea Josu Ximunek, Antton Goikoetxeak (baxua) eta Christian Rodriguezek (bateria).

Josu Ximun (Lukiek): “Euskara bultzatzen du Loraldiak, eta, horretaz gain, proposamen oso desberdinek lekua dute. Garrantzitsua da bertan egotea»

Jorratu nahi duten bide horretan lekua dute Loraldiaren moduko jaialdiek, Josu Ximunen arabera: «Horrelakoetan jo nahi dugu, eta ez banketxe handiek eta halako erakundeek babesten dituzten jaialdi masiboetan. Euskara bultzatzen du Loraldiak, eta, horretaz gain, proposamen oso desberdinek lekua dute. Garrantzitsua da bertan egotea». Hizkuntzarena ere berritasuna da haren kasuan, Belakoren abesti gehienak ingelesezkoak baitira. «Ez nuen ikusten nire burua ingelesez abesten. Uste dut bakoitzak bere hizkuntzan abesten, eta hitzetan ahalik eta fidelena izaten saiatu behar duela». Loraldiaren moduko proposamenen garrantzia nabarmentzeaz bat, egungo musika panoraman oasi bat direla ere onartu du. Antolatzaileek talde berriak bilatu, eta haiei jotzeko aukera ematea «oso garrantzitsua» da harentzat.

Lukiek-en aurretik ariko da, Eskisabelen esanetan, «euskal eszenan indartsu sartu den» Izaro abeslaria. Bakarlari moduan hasi zen, baina proiektuak talde forma hartu zuen gero. Iazko udazkenean kaleratu zuen Om, bere lehen lana. Sakanako Hesian taldeak itxiko du gaualdia, aurten Bizkaian emango duen lehen kontzertuarekin. Aurretik ariko direnek baino denbora gehiago daramate errepidean. Disko berri batekin ospatu dute hamar urteko ibilbidea, eta zuzenean aurkeztuko dute Bilbon. Bira honetako kontzertuetan egiten ari diren bezala, hainbat lagun gonbidatu dituzte taula gainean abesteko: Norton Gorosabel (EH Sukarra), Iñigito Arrasate (Txapelpunk), Naroa Gaintza (22m2) eta Xabi Hoo (Enkore).

BADOK EGUNA

• Izaro: larunbatean, Biba! gunean, 19:00etan. Doan
• Lukiek: larunbatean, Kafe Antzokiko Kutxa Beltzan, 21:00etan. 5 euro
• Hesian eta lagunak: larunbatean, Kafe Antzokian, 22:30ean. 12 euro